Onderbouwing
Geen beloftes. Cijfers.
Alles wat we op deze site beweren, onderbouwen we met onafhankelijk onderzoek en officiële statistieken. Ook de cijfers die minder goed uitkomen voor AI. Zo kan je zelf oordelen.
- België
- EU (27)
32 bronnen van Eurostat, de Europese Unie, de Belgische overheid, universiteiten en onderzoeksinstituten.
Laatst gecontroleerd op 25 september 2026. Elk cijfer linkt naar de oorspronkelijke bron.
Eerlijk gelabeld. We tonen de beperkingen van elk onderzoek en zeggen wanneer iets een eigen berekening of een aanname is.
Waar gaat de tijd van ontwikkelaars naartoe?
Het meeste werk van een ontwikkelaar is geen nieuwe code schrijven. Een groot deel gaat naar onderhoud, zoeken en werk dat blijft liggen.
- 23,8 u ander werk
- 13,5 u technische schuld
- 3,8 u slechte code
Samen 17,3 van 41,1 uur, of 42% van de week (eigen berekening). Bevraging uit 2018 in vijf landen, niet in België.
Bron: Stripe en Harris Poll (2018) [5]
Toon de cijfers als tabel
| Uur per week | |
|---|---|
| ander werk | 23,8 u |
| technische schuld | 13,5 u |
| slechte code | 3,8 u |
Zelf gerapporteerd door 3.500 ontwikkelaars en managers in zes landen.
Bron: Atlassian (2025) [6]
Toon de cijfers als tabel
| Aandeel | |
|---|---|
| verliest 6 uur of meer per week | 90% |
| verliest 10 uur of meer per week | 50% |
Onze calculator rekent standaard met 8 uur uitgesteld werk per ontwikkelaar per week. Dat is bewust minder dan wat ontwikkelaars zelf opgeven in deze studies. Liever voorzichtig dan beloftes.
Technische schuld kost elke week geld
Oude of haastige oplossingen van vroeger vertragen alles wat daarna komt. Grote consultancy- en onderzoeksbureaus hebben die kost in kaart gebracht.
McKinsey bevroeg CIO's van grote financiële en technologiebedrijven. CISQ maakte een schatting voor de Verenigde Staten. Voor Belgische kmo's bestaan geen vergelijkbare cijfers. De richting is wel dezelfde.
Technische schuld afbouwen in kleine, geteste stappen is een van de toepassingen waar agents het sterkst zijn. Het werk is saai, afgebakend en makkelijk te controleren.
Technische schuld afbouwenWat levert AI op bij het programmeren?
Er bestaan gerandomiseerde studies, het strengste soort onderzoek. De resultaten lopen sterk uiteen. Dat vertellen we je liever zelf.
Effect in procent
De studies meten niet hetzelfde (tijd per taak of aantal afgewerkte taken) en zijn niet rechtstreeks vergelijkbaar. De foutmarge van het veldexperiment is berekend uit de gerapporteerde standaardfout (eigen berekening). METR noemt het resultaat van 2025 intussen achterhaald; een vervolgmeting in 2026 leverde volgens METR zelf nog geen betrouwbaar nieuw cijfer op [15].
Bron: Peng, Kalliamvakou, Cihon en Demirer (2023) [11] · Cui, Demirer, Jaffe, Musolff, Peng en Salz (2026) [13] · Paradis, Chandra e.a. (Google) (2024) [12] · METR (2025) [14]
Toon de cijfers als tabel
| Effect | Foutmarge (95%) | |
|---|---|---|
| GitHub Copilot, labo-experiment (2023) | +55,8% | 21,0% tot 89,0% |
| Veldexperiment bij 3 bedrijven (2026) | +26,1% | 5,9% tot 46,3% |
| Google, gerandomiseerde studie (2024) | +21,0% | niet gerapporteerd |
| METR, ervaren ontwikkelaars (2025) | -19,0% | -39,0% tot -2,0% |
Wat werkt
Afgebakende taken met een duidelijk eindpunt leveren de grootste winst op. In het grootste veldexperiment wonnen minder ervaren ontwikkelaars volgens de onderzoekers het meest. [11, 13]
Wat niet vanzelf werkt
Ervaren ontwikkelaars in grote, complexe projecten werden in 2025 trager met AI-hulp. Zonder goede werkwijze kost AI soms meer tijd dan het oplevert. [14]
Het effect hangt af van de taak, de ervaring en de werkwijze. Daarom beloven we geen vast percentage. We kiezen de taken waar agents sterk zijn en meten het resultaat bij jou.
Gevoel is geen meting
In de studie van METR dachten ontwikkelaars dat AI hen sneller maakte. De klok zei iets anders.
Effect op snelheid in procent
Bron: METR (2025) [14]
Toon de cijfers als tabel
| Effect | Foutmarge (95%) | |
|---|---|---|
| Verwachting vooraf | +24,0% | niet gerapporteerd |
| Gevoel achteraf | +20,0% | niet gerapporteerd |
| Gemeten met de klok | -19,0% | -39,0% tot -2,0% |
Beide cijfers komen van hetzelfde onafhankelijke onderzoeksinstituut. Ze tonen hoe moeilijk het is om tijdwinst op gevoel in te schatten.
Daarom meten wij tijd, in plaats van te vragen hoe het voelt. Elk verslag toont de gewonnen uren én de nakijktijd.
Zo meten weVertrouwen en veiligheid
Ontwikkelaars gebruiken AI massaal, maar vertrouwen het resultaat niet blind. Terecht.
- 3,1% veel vertrouwen
- 29,6% enigszins vertrouwen
- 21,6% overige antwoorden
- 26,1% enigszins wantrouwen
- 19,6% sterk wantrouwen
Samen vertrouwt 32,7% de output, 45,7% wantrouwt ze. "Overige antwoorden" is het verschil tot 100% (eigen berekening).
Bron: Stack Overflow (2025) [20]
Toon de cijfers als tabel
| Aandeel | |
|---|---|
| veel vertrouwen | 3,1% |
| enigszins vertrouwen | 29,6% |
| overige antwoorden | 21,6% |
| enigszins wantrouwen | 26,1% |
| sterk wantrouwen | 19,6% |
Bron: Stack Overflow (2025) [20]
Toon de cijfers als tabel
| Aandeel | |
|---|---|
| oplossingen die bijna juist zijn, maar net niet | 66,0% |
| code van AI debuggen kost meer tijd | 45,2% |
Veracode verkoopt beveiligingsscanners en gaf de modellen geen instructies over veiligheid. DORA werkt met bevragingen en statistische modellen, geen experimenten. DORA vat het zelf zo samen: AI versterkt wat er al is in een team, in goede en in slechte zin.
Daarom keurt bij ons een mens elke wijziging goed, werken agents in een afgeschermde omgeving en draaien de testen bij elk voorstel.
Hoe we veilig werkenWaarom nu?
AI-agents kunnen steeds langere taken zelfstandig afwerken. Het tempo van die vooruitgang is gemeten.
METR meet de taakduur (in menselijke werktijd) die een agent met 50% slaagkans afwerkt, vooral bij softwaretaken. Een langere taakduur is nog geen productiviteitswinst in de praktijk. Daarvoor is een goede werkwijze nodig.
De technologie is bruikbaar voor afgebakend werk. De uitdaging zit nu in de werkwijze: welke taken, welke regels, wie kijkt na. Dat is ons vak.
België in cijfers
Belgische bedrijven lopen voor op het Europese gemiddelde. Maar kennis blijft de grootste rem.
Van 10,3% in 2021 naar 34,5% in 2025. Het AI-gebruik in Belgische bedrijven is in vier jaar meer dan verdrievoudigd, en ligt ruim boven het Europese gemiddelde van 20%. [1]
De exacte cijfers per jaar en per bedrijfsgrootte staan in de grafieken hieronder.
- België
- Europese Unie (27)
In 2022 was er geen meting. In 2021 gebruikte Eurostat een iets andere lijst van AI-technologieën.
Bron: Eurostat (2025) [1]
Toon de cijfers als tabel
| België | Europese Unie (27) | |
|---|---|---|
| 2021 | 10,3% | 7,7% |
| 2023 | 13,8% | 8,1% |
| 2024 | 24,7% | 13,5% |
| 2025 | 34,5% | 20,0% |
- België
- Europese Unie (27)
Bron: Eurostat (2025) [1]
Toon de cijfers als tabel
| België | Europese Unie (27) | |
|---|---|---|
| 10 tot 49 werknemers | 28,8% | 17,0% |
| 50 tot 249 werknemers | 54,5% | 30,4% |
| 250 of meer | 76,4% | 55,0% |
Gebrek aan expertise is ook in de EU de belangrijkste reden (70,3%). Bij de kleinste Belgische bedrijven (10 tot 49 werknemers) is het 74,9%.
Bron: Eurostat (2025) [1]
Toon de cijfers als tabel
| Aandeel | |
|---|---|
| Gebrek aan relevante expertise | 74,5% |
| Onduidelijke juridische gevolgen | 57,9% |
| Zorgen over gegevensbescherming | 50,9% |
| Beschikbaarheid of kwaliteit van gegevens | 46,2% |
| Kosten te hoog | 35,5% |
Eigen berekening: 9,07% van alle bedrijven had moeilijk in te vullen ICT-vacatures, op 14,50% dat ICT'ers zocht. De EU-cijfers zijn 5,49% en 9,55%.
Drie op de vier Belgische bedrijven die AI overwogen, haken af door een gebrek aan expertise. En extra ICT'ers vinden is moeilijk. Wij brengen die expertise, zonder dat je iemand moet aanwerven.
Regels en steun
De Europese AI-verordening is van kracht en werd in juli 2026 aangepast. Dit is de stand van zaken.
De AI-verordening treedt in werking. [29]
Verboden AI-praktijken en de plicht rond AI-geletterdheid (artikel 4) gelden. [29]
Regels voor AI-modellen voor algemene doeleinden gelden. [29]
Algemene toepassing, waaronder de transparantieplichten van artikel 50. [29, 30]
Regels voor hoogrisicosystemen uit bijlage III, uitgesteld door de AI-omnibus. [30]
Regels voor hoogrisicosystemen in gereguleerde producten (bijlage I), uitgesteld door de AI-omnibus. [30]
AI-geletterdheid (artikel 4)
Bedrijven die AI-systemen gebruiken, moeten maatregelen nemen om de AI-geletterdheid van hun personeel te ondersteunen. Sinds de AI-omnibus staat er "ondersteunen" in plaats van "zorgen voor". [30]
Volgens de Europese Commissie is er geen certificaat verplicht. Ze raadt aan intern bij te houden welke opleiding gegeven werd, en wijst erop dat alleen handleidingen laten lezen weinig effect heeft. [31]
Kmo-portefeuille (Vlaanderen)
Voor opleiding krijgen kleine ondernemingen 30% steun, middelgrote 20%, met een maximum van €7.500 per jaar. Online opleiding komt in aanmerking als er rechtstreekse interactie met de lesgever is. De opleiding moet gegeven worden door een geregistreerde dienstverlener. [32]
Sinds 1 februari 2026 komt advies alleen nog in aanmerking voor cybersecurity. [32]
Tijdwinst is nog geen geregistreerde dienstverlener. We melden het hier zodra dat zo is.
Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Laat je bij twijfel adviseren door een jurist.
Onze rekenhypotheses
De calculator en het rekenvoorbeeld op deze site gebruiken deze waarden. Per waarde zie je of ze uit een bron komt, een eigen berekening is of een aanname.
| Waarde | Wat we gebruiken | Onderbouwing | Soort |
|---|---|---|---|
| Werkweek | 38 uur | Wettelijke arbeidsduur sinds 2003. [22] | Bron |
| Werkweken per jaar | 46 | 52 weken min 4 weken vakantie (20 dagen) en 2 weken feestdagen (10 dagen). Ziekte en extra verlof niet meegerekend. [24, 23] | Eigen berekening |
| Werkdag | 7,6 uur | 38 uur gedeeld door 5 dagen. | Eigen berekening |
| Uitgesteld werk | 8 uur per ontwikkelaar per week | Bewust lager dan de 17,3 uur onderhoud uit het Stripe-onderzoek en de 10 uur of meer die de helft van de ontwikkelaars verliest volgens Atlassian. [5, 6] | Voorzichtige aanname |
| Deel dat een agent overneemt | 50% | Hangt sterk af van de taken. We meten dit in de scan en de proef. | Aanname |
| Nakijktijd | 25% van het overgenomen werk | Hangt af van de grootte van de voorstellen en de ervaring van je team. We meten dit tijdens de implementatie. | Aanname |
| Kost van een uur ontwikkelaarstijd | €65 | Mediaan brutoloon software developer €4.652 per maand, senior €4.000 tot €5.500 per maand. Met eindejaarspremie, vakantiegeld en 25% werkgeversbijdragen komt dat op ongeveer €47 per uur (mediaan) tot €55 (senior). Met extralegale voordelen en overhead op ongeveer €60 tot €65. Ter vergelijking: de gemiddelde loonkost in België voor alle sectoren was €48,2 per uur in 2024. [26, 25, 27, 28] | Eigen berekening |
Je past alle aannames zelf aan in de calculator.
Alle bronnen
Laatst gecontroleerd op 25 september 2026. Zie je een fout of een nieuwere bron? Laat het ons weten.
-
1
Eurostat, Use of artificial intelligence in enterprises (datasets isoc_eb_ai en isoc_eb_ain2), gegevens 2021 tot 2025 · december 2025 Ondernemingen met 10 of meer werknemers, zonder landbouw, mijnbouw en financiële sector. Gegevens bijgewerkt op 15 juni 2026. Geen meting in 2022; 2021 gebruikte een iets andere lijst van AI-technologieën.
-
2
Eurostat, 20% of EU enterprises use AI technologies (nieuwsbericht) · december 2025
-
3
Eurostat, Enterprises that recruited or tried to recruit ICT specialists (isoc_ske_itrcrn2), gegevens 2024 · juni 2026 Ondernemingen met 10 of meer werknemers. Deze vraag wordt om de twee jaar gesteld; 2024 is het recentste jaar.
-
4
Eurostat, Number of ICT specialists in the EU continues to grow (nieuwsbericht, gegevens 2025) · mei 2026
-
5
Stripe en Harris Poll, The Developer Coefficient · september 2018 Bevraging van meer dan 1.000 ontwikkelaars en 1.000 managers in de VS, het VK, Frankrijk, Duitsland en Singapore. Zelf ingeschatte tijd.
-
6
Atlassian, State of Developer Experience Report 2025 · juli 2025 3.500 ontwikkelaars en managers in zes landen. Zelf gerapporteerde tijd.
-
7
Atlassian en DX, State of Developer Experience Report 2024 · juli 2024 Meer dan 2.100 ontwikkelaars en managers. Zelf gerapporteerde tijd.
-
8
McKinsey, Tech debt: Reclaiming tech equity · oktober 2020 Bevraging van 50 CIO's van financiële en technologiebedrijven met meer dan 1 miljard dollar omzet.
-
9
McKinsey, Breaking technical debt's vicious cycle to modernize your business · april 2023
-
10
CISQ, The Cost of Poor Software Quality in the US: A 2022 Report · november 2022 Macro-economische schatting voor de Verenigde Staten.
-
11
Peng, Kalliamvakou, Cihon en Demirer, The Impact of AI on Developer Productivity: Evidence from GitHub Copilot · februari 2023 Gecontroleerd experiment met ontwikkelaars aangeworven via Upwork. Eén afgebakende opdracht: een HTTP-server schrijven in JavaScript. Auteurs verbonden aan GitHub en Microsoft.
-
12
Paradis, Chandra e.a. (Google), How much does AI impact development speed? An enterprise-based randomized controlled trial · oktober 2024 96 voltijdse Google-ingenieurs, één opdracht met interne tools. De auteurs wijzen op een brede foutmarge.
-
13
Cui, Demirer, Jaffe, Musolff, Peng en Salz, The Effects of Generative AI on High-Skilled Work: Evidence from Three Field Experiments with Software Developers (Management Science) · februari 2026 4.867 ontwikkelaars bij Microsoft, Accenture en een Fortune 100-bedrijf. Meet de hoeveelheid afgewerkte taken, niet de kwaliteit.
-
14
METR, Measuring the Impact of Early-2025 AI on Experienced Open-Source Developer Productivity · juli 2025 16 ervaren ontwikkelaars, 246 echte taken in grote open-sourceprojecten. Foutmarge: 2% tot 39% meer tijd.
-
15
METR, Uplift update (vervolgstudie) · februari 2026 METR noemt het resultaat van 2025 achterhaald en de nieuwe meting onbetrouwbaar door selectie van taken.
- 16
-
17
METR, Measuring AI Ability to Complete Long Tasks (2025) en Time Horizon 1.1 (2026) · januari 2026 Taakduur (in menselijke werktijd) die een agent met 50% slaagkans afwerkt, vooral softwaretaken.
-
18
Google Cloud DORA, Accelerate State of DevOps Report 2024 · oktober 2024 Bevraging; verbanden zijn statistische modellen, geen experimenten.
-
19
Google Cloud DORA, State of AI-assisted Software Development 2025 · september 2025 Bijna 5.000 respondenten.
-
20
Stack Overflow, Developer Survey 2025: AI · juli 2025 48.936 antwoorden; de AI-vragen werden door 68,7% beantwoord.
-
21
Veracode, 2026 GenAI Code Security Report · juli 2026 Onderzoek van een leverancier van beveiligingsscanners. Opdrachten zonder instructies over veiligheid.
-
22
FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, Arbeidsduur en vermindering van arbeidsduur · 2026
-
23
FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, Feestdagen · 2026
-
24
Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie, Berekening vakantiedagen · 2026
- 25
- 26
-
27
VBO-FEB, Sociale bijdragen derde kwartaal 2026 · juli 2026 Basisbijdrage werkgever privésector: 25%.
- 28
-
29
Europese Unie, Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening) · juli 2024
-
30
Europese Unie, Verordening (EU) 2026/1744 (AI-omnibus, wijziging van de AI-verordening) · juli 2026 In werking sinds 27 juli 2026.
-
31
Europese Commissie, AI literacy: questions and answers · juli 2026
- 32
Liever je eigen cijfers?
Onderzoek toont gemiddelden. In een gratis scan kijken we naar jouw code, jouw taken en jouw team, en krijg je een eerlijke inschatting.